Thứ Ba, 26 tháng 8, 2025

 AUGUST SANDER là ai ?

Phạm Thanh Hà (Sưu tầm và biên tập)

August Sander là nhiếp ảnh gia tư liệu và chân dung người Đức, sinh ngày 17 tháng 11 năm 1876 và mất ngày 20 tháng 4 năm 1964 tại Đức.

Năm 1984, Bảo tàng và Đại sảnh Danh vọng Nhiếp ảnh Quốc tế (International_Photography_Hall_of_Fame_and_Museum) đã ghi danh August Sander. Tai đây tên của của ông được sánh bên những con người lỗi lạc có đóng góp lớn cho nhiếp ảnh thế giới như George Eastman, Robert Capa, Ansel Adams, Henri Cartier-Bresson, Elliott Erwitt, Steve Jobs ...


Ảnh August Sander: Jungbauern, 1926, Bản in bạc gelatin, được in vào những năm 1990 bởi Gerd Sander
Nếu muốn chụp chân dung của tất cả "kiểu" người hiện nay, bạn sẽ cần chụp bao nhiêu bức chân dung? Nếu bạn xếp tất cả các bức chân dung lại thành một bộ ảnh, chúng sẽ trông như thế nào? Bạn sẽ định nghĩa và phân loại những "kiểu" này như thế nào? Bạn sẽ bắt đầu từ đâu? Nhiếp ảnh gia người Đức August Sander có lẽ đã cân nhắc những câu hỏi này vào giữa những năm 1920, khi ông bắt đầu dự án kéo dài hàng thập kỷ mang tên " Con người của thế kỷ 20" . Mặc dù Sander chưa bao giờ hoàn thành dự án đầy tham vọng này, nhưng nó bao gồm hơn 600 bức ảnh được chia thành bảy tập và gần 50 bộ sưu tập ảnh.

Ảnh August Sander: Handlanger, 1928, Bản in bạc gelatin, được in vào những năm 1990 bởi Gerd Sander

Các bức ảnh trong dự án này chủ yếu là chân dung đen trắng của người Đức của nhiều hoàn cảnh xã hội và kinh tế khác nhau: quý tộc và người digan , nông dân và kiến trúc sư , người du mục và nữ tu . Các bức chân dung thường bao gồm những dấu hiệu quen thuộc (một người nông dân với lưỡi hái của mình, một thợ làm bánh ngọt trong tiệm bánh với một chiếc bát trộn lớn, một họa sĩ với cọ vẽ và vải, nhạc sĩ với nhạc cụ của họ và thậm chí cả một " người biểu diễn " với đàn accordion và chú gấu biểu diễn), cả sỹ quan Đức trong quân phục SS và ...
Ảnh August Sander 1931
Sander muốn "Nhiếp ảnh thuần túy cho phép chúng ta tạo ra những bức chân dung thể hiện chủ thể một cách chân thực tuyệt đối", ông nói. "Nếu chúng ta có thể tạo ra những bức chân dung chân thực về chủ thể, thì trên thực tế, chúng ta đang tạo ra một tấm gương phản chiếu thời đại."
Sự nghiệp nhiếp ảnh của Sander bắt đầu khi ông còn là một thiếu niên, và đến tuổi đôi mươi ông đã điều hành một studio chụp ảnh chân dung trong khi thực hiện cuốn "People of the Twentieth Century" . Ông thường kết hợp các bức chân dung được đặt hàng trong studio vào dự án bằng cách thêm chúng vào một trong bảy hạng mục của mình, nhưng ông cũng đi khắp nước Đức với một chiếc máy ảnh khổ lớn để tìm những chủ thể không có khả năng tìm đến ông. Sander đã thực hiện dự án của mình trong suốt thời kỳ biến động xã hội và chính trị kéo dài từ Cộng hòa Weimar đến chế độ Đức Quốc xã, và một trong những dự án sách đầu tiên của ông, Face of Our Time (bao gồm các bức chân dung từ cuốn People of the Twentieth Century ), đã bị kiểm duyệt do không tương thích với hệ tư tưởng của Đức Quốc xã. Tuy nhiên, Sander vẫn tiếp tục bổ sung thêm những tác phẩm của mình vào tuyển tập People of the Twentieth Century cho đến khi qua đời vào năm 1964.
Ảnh August Sander: Maler (Anton Räderscheidt) 1926
Sander đã từng nói 'Chân dung là tấm gương phản chiếu của bạn. Chính là bạn'. Ông tin rằng, thông qua nhiếp ảnh, ông có thể bộc lộ những nét đặc trưng của con người. Ông sử dụng những hình ảnh này để kể câu chuyện của mỗi người; nghề nghiệp, chính trị, hoàn cảnh xã hội và xuất thân của họ. Những bức ảnh của Sander tạo nên một bức tranh khảm về nước Đức thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh. Khuôn mặt của những người được ông chụp đã phản ánh bộ mặt nước Đức nửa đầu thế kỷ 20. Tham vọng và tầm ảnh hưởng của People of the 20th Century (cả về chất lượng nhiếp ảnh lẫn cách ông khắc họa một tầng lớp xã hội) đã đưa ông trở thành một nhân vật tiêu biểu của nhiếp ảnh thế giới thế kỷ 20. Những nhiếp ảnh gia hiện thực xã hội người Mỹ như Walker Evans và Dorothea Lange (những người có tác phẩm trở thành biểu tượng của thời kỳ Đại suy thoái), và những nhiếp ảnh gia sau này như Diane Arbus , đều mang ơn Sander, người tiên phong. Gần đây hơn, tác phẩm của các nghệ sĩ ý niệm như Bernd và Hilla Becher (nổi tiếng với các kiểu mẫu nhà cửa và công trình công nghiệp) và Rineke Dijkstra , với những bức ảnh thấm đẫm chiều sâu tâm lý và nhận thức xã hội, đã cộng hưởng với ảnh hưởng từ dự án sự nghiệp lâu dài của August Sander.

                                               August Sander: Working Students 1926

                                               August và Anna Sander (Những năm 1920-30)

                                          Cô gái trong xe hội chợ (Girl in Fairground Caravan) (1926-32)
                                          Cựu quân nhân tàn tật (Disabled Ex-serviceman) (Khoảng 1928)
Kiến trúc sư Hans Poelzig1929
Đứa con của nông dân (1919) 
Hoạ sĩ Gottfried Brockmann  (1922)
Người làm bánh kẹo (1928)

Trưởng phòng văn hóa Quốc xã khoảng năm 1928 
Người bị dị tật (Cretin) (1924)
Những cô nông dân tước lanh (Bauernmädchen beim Flachsbrechen) (1925)
Công nhân gánh xiếc 1930
Thợ làm gốm 1934

Phạm Thanh Hà